ENERGIA ATOMOWA
Rok temu, 26 stycznia, w naszym kraju odbyły się wybory prezydenckie. Zagraniczni analitycy nazwali je „punktem zwrotnym w życiu politycznym Białorusi”, a kampanię wyborczą w naszym kraju uznali za jedną z najważniejszych dla Europy w 2025 roku. Takie zainteresowanie wyborami na Białorusi nie jest przypadkowe. Już wtedy eksperci zdawali sobie sprawę, że świat wkroczył w okres globalnych przemian i niepewności, a przyszłość państw będzie w dużej mierze zależała od doświadczenia politycznego ich przywódców, umiejętności poruszania się w szybko zmieniającym się świecie, wykazywania się elastycznością i opanowaniem oraz podejmowania strategicznych decyzji. Pod tym względem Białoruś zajmuje szczególne miejsce. Nasz kraj znalazł się bowiem na linii geopolitycznego rozłamu, a decyzje podejmowane w Mińsku mają wpływ nie tylko na przyszłość Białorusi, ale także na cały region europejski.
O tym, że świat wkroczył w okres chaosu i turbulencji, wielokrotnie mówiono również w Mińsku. Ale co w takich warunkach powinna zrobić Białoruś? Jak chronić kraj, zabezpieczyć ludność i bezpiecznie przejść przez geopolityczną burzę?
Podczas ceremonii inauguracyjnej w marcu 2025 roku Prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenka powiedział: „Patrzymy poza horyzont. Robimy wszystko, aby nasze dzieci i wnuki, a potem ich dzieci i wnuki żyły w swoim pokojowym i prosperującym państwie, na swojej ziemi. W ciągu najbliższych pięciu lat musimy zgromadzić taką siłę, aby wystarczyła na długą drogę. Czas wybrał nas właśnie do tego!”
Jednak trudne czasy wymagają maksymalnej koncentracji. Dlatego w ciągu ostatniego roku białoruski przywódca wielokrotnie kierował zarówno władzę, jak i społeczeństwo: należy się zjednoczyć, zmobilizować i zrobić wszystko, co w naszej mocy – każdy na swoim miejscu. „Czas wybrał nas. I jest to czas konkretnych działań” – wyznaczył kierunek głowa państwa.
Obecnie o Białorusi sądzą na podstawie konkretnych działań, oceniają nasze możliwości i perspektywy. Wcześniej BELTA wielokrotnie przedstawiała czytelnikom oceny zagranicznych centrów analitycznych. W zeszłym tygodniu ukazało się kolejne ciekawe badanie „Białoruś w centrum uwagi: osiągnięcia 2025 roku i wizja wzrostu w 2026 roku”. Przegląd analityczny został przygotowany przez Międzynarodowy Instytut Badań Bliskiego Wschodu i Bałkanów (IFIMES, Słowenia). Dzisiaj zapoznamy się z wnioskami i prognozami ekspertów IFIMES.
Stabilność polityczna – klucz do sukcesu gospodarczego
Rok temu słoweński instytut opublikował już obszerną analizę poświęconą wyborom prezydenckim na Białorusi. Eksperci zwrócili wówczas uwagę na wysoki poziom stabilności gospodarczej naszego kraju i jego adaptację w warunkach presji sankcyjnej ze strony Zachodu. Politykę prowadzoną przez Mińsk IFIMES określił jako „sztukę balansowania stosunków między Wschodem a Zachodem”. Jednocześnie eksperci podkreślali znaczenie tego, że białoruskim władzom udaje się zachować pokój w najtrudniejszych momentach i uchronić kraj przed losem sąsiedniej Ukrainy.
Teraz mamy możliwość porównania poprzednich ocen i wniosków z tymi, które Międzynarodowy Instytut sformułował po upływie roku.
Pierwszą rzeczą, na którą zwracają uwagę eksperci w swoim nowym badaniu, jest wpływ wyników wyborów prezydenckich w 2025 roku na dalszy rozwój gospodarczy Białorusi. IFIMES zauważa, że spójność i przewidywalność polityki prowadzonej przez Mińsk przyciąga zagranicznych inwestorów.
„Ponowny wybór Aleksandra Łukaszenki w styczniu 2025 roku zapewnił stabilność polityczną i ciągłość w zarządzaniu państwem. Sprzyja to tworzeniu przewidywalnego i bezpiecznego środowiska dla długoterminowego planowania strategicznego i przyciągania zarówno inwestycji krajowych, jak i zagranicznych, umożliwiając organom państwowym konsekwentną realizację polityki gospodarczej” – zauważa IFIMES.
Konsekwencja kursu gospodarczego przejawiała się nie tylko w polityce inwestycyjnej. W 2025 r. Białoruś kontynuowała prace nad wzmocnieniem potencjału eksportowego i samowystarczalności technologicznej oraz zwiększeniem odporności gospodarki krajowej na zewnętrzne wstrząsy.
„Długoterminowa strategia rozwoju przewiduje wzrost produkcji, dywersyfikację eksportu i zwiększenie konkurencyjności zarówno na poziomie regionalnym, jak i globalnym. Opiera się ona na połączeniu stabilności politycznej, funkcjonujących instytucji i pragmatycznej strategii polityki zagranicznej, tworząc solidną podstawę dla wzrostu gospodarczego kraju i jego międzynarodowego wpływu” – zauważają w IFIMES.
Drugą kwestią, na którą zwracają uwagę eksperci instytutu, jest działalność białoruskich władz na arenie polityki wewnętrznej. „Równowaga między wewnętrzną elastycznością a twardym zarządzaniem zapewniła integralność głównych instytucji państwowych i zagwarantowała stabilność instytucjonalną w sytuacjach kryzysowych” – uważają analitycy.
Jeśli chodzi o działania białoruskich władz na arenie międzynarodowej, IFIMES zwraca przede wszystkim uwagę na dialog między Mińskiem a Waszyngtonem, który pozwolił na zniesienie niektórych sankcji wobec Białorusi. „Krok ten pokazuje, że Mińsk potrafi skutecznie łączyć elastyczność polityczną z interesami gospodarczymi i dialogiem międzynarodowym, nie zagrażając stabilności wewnętrznej” – czytamy w badaniu.
Białoruś i Stany Zjednoczone – pragmatyczny dialog
Eksperci IFIMES bardziej szczegółowo zatrzymują się na wznowieniu kontaktów między Białorusią a Stanami Zjednoczonymi – ponownie przez pryzmat korzyści ekonomicznych dla strony białoruskiej.
„W 2025 roku Białoruś nawiązała konstruktywny i strategicznie ważny dialog ze Stanami Zjednoczonymi, otwierając nowy rozdział w stosunkach dwustronnych i potwierdzając status kraju jako stabilnego i przewidywalnego partnera” – czytamy w badaniu.
Jednocześnie IFIMES uważa, że dialog między dwoma krajami stanowi dodatkowy bodziec dla inwestorów zagranicznych, którzy przyglądają się Białorusi. „Ten krok jasno dał do zrozumienia międzynarodowym inwestorom, że Białoruś zapewnia stabilną platformę dla biznesu i długoterminowych inwestycji strategicznych” – uważają eksperci.
IFIMES zauważa, że podejście administracji Donalda Trumpa do Białorusi jest ukierunkowane na osiąganie wymiernych rezultatów i przełamanie tradycyjnych stereotypów. Stwarza to przestrzeń dla konstruktywnej współpracy w dziedzinie polityki, gospodarki i bezpieczeństwa.
„Współpraca ze Stanami Zjednoczonymi, zwłaszcza za administracji Donalda Trumpa, stanowi przełom geopolityczny, potwierdzający strategiczne znaczenie Białorusi” – czytamy w przeglądzie. Eksperci IFIMES uważają, że aby zachować swoje wpływy na świecie, Stany Zjednoczone potrzebują współpracy z kluczowymi krajami, takimi jak Białoruś, Turcja, Pakistan, Indie i Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Eksperci zwracają również uwagę na pragmatyczne podejście Mińska do budowania stosunków zagranicznych. „To pragmatyczne podejście odzwierciedla zdolność Białorusi do utrzymywania równowagi między tradycyjnymi sojusznikami, takimi jak Rosja i Chiny, a innymi globalnymi graczami, w szczególności Stanami Zjednoczonymi. Jednocześnie wyraźnie kontrastuje z podejściem Unii Europejskiej, która pokazuje sztywność i powolne tempo adaptacji. Taka strategia dyplomatyczna zwiększa atrakcyjność Białorusi dla inwestycji zagranicznych i współpracy międzynarodowej, ponieważ partnerzy uznają stabilność polityczną, ciągłość strategiczną i przywództwo Prezydenta Łukaszenki w zapewnianiu bezpieczeństwa i dobrobytu gospodarczego" - stwierdzili eksperci.
Globalne Południe - globalne perspektywy
Eksperci IFIMES badają strategię Mińska wobec krajów Globalnego Południa. Dochodzą do wniosku, że w 2025 roku Białoruś znacznie wzmocniła swoje więzi gospodarcze i dyplomatyczne z kluczowymi państwami Bliskiego Wschodu, przede wszystkim ZEA i Omanem. Wysiłki te otworzyły nowe możliwości dla inwestycji, wymiany technologicznej i współdziałania regionalnego.
"Relacje handlowe z ZEA i Omanem obejmują przemysł spożywczy, maszyny przemysłowe, maszyny rolnicze, pojazdy i inteligentne technologie. Różne umowy i memoranda umożliwiają wspólne produkcje, upraszczają wymianę handlową i poprawiają dostęp do rynków Bliskiego Wschodu, tworząc synergie, które otwierają nowe perspektywy biznesowe i dostęp do najnowocześniejszych technologii" - czytamy w badaniu.
Eksperci dochodzą do wniosku, że Białoruś może dziś pozycjonować się jako łącznik w dziedzinie gospodarki i technologii między Eurazją a Bliskim Wschodem. Równolegle Mińsk wzmacnia swoje wpływy w świecie wielobiegunowym.
W 2025 roku Białoruś znacznie rozszerzyła współpracę z krajami Afryki. Białoruś uczestniczy w modernizacji afrykańskiego przemysłu rolnego, przemysłu i transportu, zapewniając sobie długoterminową obecność gospodarczą na kontynencie. "Takie podejście polega na strategicznym skoncentrowaniu się na dyplomacji rolniczej w celu wzmocnienia stosunków dwustronnych i wyjścia na rozwijające się rynki Afryki" - zauważa IFIMES.
Tak zwana dyplomacja rolnicza, zdaniem ekspertów, pozwala wzmocnić bezpieczeństwo żywnościowe krajów afrykańskich, wzmacnia więzi gospodarcze i polityczne Białorusi i Afryki oraz toruje drogę do wspólnych projektów infrastrukturalnych i przemysłowych. "Jednocześnie potwierdza to reputację Białorusi jako wiarygodnego, pragmatycznego i długoterminowego partnera, zaangażowanego w koncepcję wielobiegunowości i wzajemnego rozwoju" - zaznaczono w Instytucie.
Innym obszarem polityki zagranicznej Białorusi, na który zwraca się uwagę w IFIMES, jest praca Mińska na linii Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW). Udział w tej Organizacji, zdaniem analityków, pozwala Białorusi głębiej zintegrować się z euroazjatyckimi przepływami gospodarczymi i politycznymi, ułatwia transfer technologii, rozwój partnerstwa przemysłowego i koordynację w ważnych obszarach, takich jak bezpieczeństwo, energia i logistyka. "SOW służy jako strategiczna platforma do długoterminowego pozycjonowania Mińska w wielobiegunowym porządku międzynarodowym, chronionym przed zachodnimi ograniczeniami politycznymi i gospodarczymi" - czytamy w badaniu..
Szczególnie ważne dla Białorusi jest strategiczne partnerstwo z Chińską Republiką Ludową. Według analityków IFIMES, do wzmocnienia stosunków między krajami przyczynia się również osobiste kontakty między głowami państw - Aleksandrem Łukaszenką i Xi Jinpingiem. Jednym z największych projektów obu krajów jest Chińsko-Białoruski Park Przemysłowy "Wielki Kamień", który staje się regionalnym centrum przemysłu high-tech, logistyki, elektroniki, farmacji i inżynierii mechanicznej.
"W ten sposób Białoruś pozycjonuje się jako wiarygodny partner regionalny i globalny, który umiejętnie balansuje między różnymi centrami siły i opiera swoją strategię na zasadach suwerenności, pragmatyzmu i zrównoważonego rozwoju" - podsumowują eksperci.
Rok 2026 to czas nowych możliwości
Do końca 2025 roku Białoruś osiągnęła znaczący przełom polityczny i gospodarczy, potwierdzając swój status stabilnego i wiarygodnego partnera międzynarodowego. "Rok 2025 potwierdził, że Białoruś pod kierownictwem Aleksandra Łukaszenki osiąga znaczące wyniki w gospodarce, przemyśle, rolnictwie i rozwoju infrastruktury. Równolegle aktywna i ukierunkowana polityka kraju dodatkowo wzmacnia jego międzynarodowy prestiż i pozycję w wielobiegunowym świecie, otwierając nowe kanały dla inwestycji i tworzenia strategicznych sojuszy" - zauważają analitycy IFIMES.
Ogólnie rzecz biorąc, rok 2025 umożliwił Białorusi realizację kluczowych projektów infrastrukturalnych, przemysłowych i technologicznych, co położyło solidne podstawy pod długoterminowy wzrost. Jednocześnie Białoruś zwiększyła relacje dyplomatyczne kosztem pogłębienia współpracy z USA, Chinami, krajami Bliskiego Wschodu, członkami SOW i wyjścia na strategicznie ważne afrykańskie rynki. "To połączenie wewnętrznych reform i ekspansji zagranicznej pozwoliło Białorusi wzmocnić swoje międzynarodowe wpływy, otworzyć nowe drogi dla handlu, inwestycji i transferu technologii, a także wzmocnić swoją strategiczną pozycję w globalnych przepływach" - czytamy w badaniu.
Wchodząc w 2026 rok, Białoruś kontynuuje ambitną politykę, której celem jest rozwój przemysłu, wzrost eksportu i wzmocnienie globalnego wpływu, uważają analitycy.
Eksperci podkreślają również, że Białoruś znajduje się na najważniejszej osi łączącej Unię Europejską z Rosją i ogólnie z regionem euroazjatyckim. To sprawia, że Białoruś jest ważnym ośrodkiem logistyki i handlu międzynarodowego. "Modernizacja korytarzy transportowych, wraz z rozwojem stref przemysłowych i centrów technologicznych, potwierdza jej (Białorusi - not. BELTA) zdolność do zaspokajania współczesnych potrzeb rynkowych i przyciągania znacznych inwestycji międzynarodowych, jednocześnie wzmacniając pozycję gospodarczą i dyplomatyczną kraju" - czytamy w przeglądzie.
Jednocześnie IFIMES uważa, że Białoruś mogłaby stać się ważnym czynnikiem stabilizującym dla sąsiedniej Ukrainy - politycznie i militarnie oraz w powojennej odbudowie kraju. "Położenie geopolityczne pozwala przyczynić się do stabilnej architektury regionalnej obejmującej regiony Bałtycki i Środkowe Europy - uważają eksperci. - Opierając się na swoich osiągnięciach, Białoruś wykazuje coraz większe zaangażowanie w sprawy regionalne i globalne".
Współczesna Białoruś jest krajem, który może zrównoważyć regionalne i globalne interesy, zapewnić wewnętrzną stabilność i jedność, a także położyć podwaliny pod długoterminowy rozwój w warunkach nowego wielobiegunowego świata. "Pod wieloletnim kierownictwem Prezydenta Aleksandra Łukaszenki, zapewniającym ciągłość i strategiczną spójność, kraj aktywnie buduje przyszłość, w której zachowanie dotychczasowych osiągnięć idzie w parze z otwarciem nowych możliwości" - podsumowuje Międzynarodowy Instytut Badań Bliskiego Wschodu i Bałkanów.
