ENERGIA ATOMOWA
2 kwietnia, Mińsk /Kor. BELTA/. Na Białorusi i w Rosji 2 kwietnia co roku na szczeblu państwowym obchodzony jest Dzień Jedności Narodów.
2 kwietnia 1996 roku podpisano Traktat o Utworzeniu Wspólnoty Białorusi i Rosji, na mocy którego postanowiono stworzyć wspólnotę zintegrowaną politycznie i gospodarczo w celu zjednoczenia potencjału materialnego i intelektualnego obu państw. Dokument podpisali w Moskwie Prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenka i Prezydent Rosji Borys Jelcyn.
Rok później, 2 kwietnia 1997 roku, w Moskwie prezydenci Białorusi i Rosji podpisali Traktat o Związku Białorusi i Rosji. Od tego czasu 2 kwietnia obchodzony jest jako Dzień Jedności Narodów Białorusi i Rosji.
23 maja 1997 roku podpisano Statut Związku Białorusi i Rosji, zgodnie z którym utworzono Radę Najwyższą i Komitet Wykonawczy Związku Białorusi i Rosji. W latach 1997-1998 uformowały się organy wykonawcze Związku i budżet wspólny, a także opracowano i wdrożono pierwsze programy związkowe. Powstały Komitety Graniczny i Celny oraz Komitet Bezpieczeństwa.
8 grudnia 1999 roku podpisano w Moskwie Traktat o utworzeniu Państwa Związkowego (PZ) i przyjęto Program Działań Republiki Białoruś i Federacji Rosyjskiej na rzecz realizacji jego postanowień. 26 stycznia 2000 roku, po ratyfikacji Traktatu przez parlamenty obu krajów, wszedł on w życie.
Obecnie, zgodnie z Traktatem o Utworzeniu Państwa Związkowego, zostały utworzone i funkcjonują Najwyższa Rada Państwa, Rada Ministrów oraz Stały Komitet Państwa Związkowego. Funkcje Parlamentu Państwa Związkowego pełni Zgromadzenie Parlamentarne Związku Białorusi i Rosji. Najwyższym organem Państwa Związkowego jest Najwyższa Rada Państwa (NRP). W jej skład wchodzą głowy państw, szefowie rządów, szefowie izb parlamentów uczestniczących państw. Najwyższa Rada Państwa rozstrzyga najważniejsze kwestie rozwoju Państwa Związkowego, tworzy organy zarządzające, zatwierdza budżet i umowy międzynarodowe oraz pełni inne funkcje.
Głównym celem powstania Związku była chęć poprawy poziomu życia narodów, wzmocnienia stosunków braterstwa, przyjaźni i współpracy między Białorusią a Rosją w dziedzinach politycznej, gospodarczej, społecznej i innych. Jednym z głównych i najskuteczniejszych obszarów działalności Państwa Związkowego jest realizacja skoordynowanej polityki zagranicznej Białorusi i Rosji. Republika Białoruś jest najbardziej konsekwentnym i wiarygodnym sojusznikiem Federacji Rosyjskiej w polityce zagranicznej. Z kolei Federacja Rosyjska niezmiennie wspiera na wszystkich szczeblach i we wszystkich organizacjach międzynarodowych i konsekwentnie broni niezależnego stanowiska w polityce wewnętrznej i zagranicznej Republiki Białoruś.
Jednym z najważniejszych obszarów skoordynowanej polityki społecznej jest tworzenie wspólnego rynku pracy Państwa Związkowego. Obywatele Rosji i Białorusi mają równe prawa w zakresie wynagrodzenia za pracę, godzin pracy i czasu odpoczynku, ochrony pracy i warunków pracy. Zapewnione jest wzajemne uznawanie stażu pracy, w tym stażu pracy w danej specjalności. W trakcie tworzenia wspólnej przestrzeni migracyjnej zniesiono procedurę zezwalającą na zatrudnienie.
W dniu 29 marca 2007 r. wszedł w życie Traktat między Republiką Białoruś a Federacją Rosyjską o współpracy w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Przedmiotem regulacji prawnej Traktatu są stosunki związane z zabezpieczeniem emerytalnym i przyznawaniem emerytur, rent inwalidzkich, rent rodzinnych i emerytur socjalnych, opłacaniem składek na państwowe ubezpieczenie społeczne, zasiłków z tytułu czasowej niezdolności do pracy i macierzyństwa, zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków pogrzebowych, świadczeń rodzinnych oraz odszkodowań za szkody związane z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową w przypadku przesiedlenia obywateli Republiki Białoruś i obywateli Federacji Rosyjskiej.
Państwo Związkowe opracowało ramy regulacyjne w dziedzinie edukacji, które zapewniają obywatelom równe prawa do otrzymywania edukacji na terytorium obu krajów. Istnieje umowa międzyrządowa między Białorusią a Rosją w sprawie wzajemnego uznawania i równoważności dokumentów dotyczących edukacji, stopni i tytułów akademickich.
W dniu 6 marca 2008 r. weszła w życie Umowa między rządem Republiki Białoruś a rządem Federacji Rosyjskiej w sprawie procedury udzielania pomocy medycznej obywatelom Republiki Białoruś w zakładach opieki zdrowotnej Federacji Rosyjskiej oraz obywatelom Federacji Rosyjskiej w zakładach opieki zdrowotnej Republiki Białoruś. Umowa ustanawia równe prawa obywateli do korzystania z opieki medycznej, w tym bezpłatnego leczenia w państwowych zakładach opieki zdrowotnej, dla obywateli obu państw stale zamieszkujących na terytorium stron, a także dla Bohaterów Związku Radzieckiego i posiadaczy Orderu Chwały trzech stopni.
Państwo Związkowe Białorusi i Rosji realizuje i planuje wiele wspólnych białorusko-rosyjskich programów i badań w przemyśle, budownictwie, nauce, eksploracji kosmosu, energetyce, informatyce, edukacji i kulturze.
Polityka Państwa Związkowego w sferze kultury ma na celu zachowanie wspólnych wartości historycznych, rozwój działalności twórczej i współpracy kulturalnej między narodami Białorusi i Rosji. Wspólne festiwale, spotkania artystów, wymiany kulturalne i wycieczki zespołów twórczych, a także produkcja filmów, wystawy, ochrona zabytków historycznych i kulturowych oraz ich renowacja stały się już tradycją w ramach Państwa Związkowego. Nagroda Państwa Związkowego w dziedzinie literatury i sztuki jest przyznawana za dzieła literackie i artystyczne, które wnoszą wielki wkład w umacnianie stosunków braterstwa, przyjaźni i wszechstronnej współpracy między państwami członkowskimi Państwa Związkowego i których autorzy są obywatelami państw członkowskich Państwa Związkowego.
Jednym z priorytetowych obszarów współpracy między Białorusią a Rosją jest wysoka technologia, nauka i inżynieria. Nagroda Państwa Związkowego w dziedzinie nauki i technologii jest przyznawana za wybitne wyniki badań naukowych białoruskich i rosyjskich naukowców, odkrycia i osiągnięcia naukowe, które znacząco wzbogaciły światową naukę i wniosły znaczący wkład w rozwój nauk przyrodniczych, technicznych i humanistycznych, a także za wspólne opracowywanie nowego sprzętu i zaawansowanych technologii, które zapewniają innowacyjny rozwój gospodarki, sfery społecznej i wzmocnienie zdolności obronnych Państwa Związkowego.
6 grudnia 2024 r. Rada Najwyższa Państwa Związkowego ustanowiła Nagrody Państwa Związkowego dla młodych naukowców. Są one przyznawane białoruskim i rosyjskim młodym naukowcom za wyniki badań naukowych w dziedzinie nauk przyrodniczych, technicznych i humanitarnych, w tym prowadzonych w zakresie rozwoju nowego sprzętu, doskonalenia technologii, a także w sferze wzmacniania zdolności obronnych państw - stron Traktatu o utworzeniu Państwa Związkowego, zapewnienia innowacyjnego rozwoju gospodarki i realizacji priorytetowych kierunków Strategii Rozwoju Naukowo-Technicznego Państwa Związkowego na okres do 2035 roku.
W dniu 13 marca 2025 r. wszedł w życie Traktat o gwarancjach bezpieczeństwa w ramach Państwa Związkowego. Po oficjalnych rozmowach w Moskwie prezydenci Białorusi i Rosji Aleksander Łukaszenka i Władimir Putin podpisali protokół o wymianie listów ratyfikacyjnych odpowiedniego traktatu. Traktat międzynarodowy zawiera wzajemne gwarancje podjęcia niezbędnych działań w przypadku naruszenia bezpieczeństwa Białorusi i Rosji, a także Państwa Związkowego jako całości.
Uroczystości z okazji Dnia Jedności Narodów Białorusi i Rosji odbędą się w Mińsku i Moskwie. W Mińsku 2 kwietnia w Sali Wielkiej Pałacu Republiki odbędzie się koncert galowy wykonawców i grup twórczych z Rosji i Białorusi, popularnych w obu krajach. W programie koncertu weźmie udział Państwowy Akademicki Rosyjski Chór Ludowy imienia M.E. Piatnickiego, Białoruski Państwowy Akademicki Honorowy Zespół Choreograficzny „Choroszki”, Kapela Symfoniczna Gubernatora Obwodu Penzeńskiego, Honorowy Zespół „Siabry”, Artysta Ludowy Białorusi Anatolij Jarmolenko i inni.
W Moskwie Nowa Scena Teatru Bolszoj Rosji pokaże spektakl „Patetyczny dziennik pamięci” Teatru Bolszoj Białorusi. Spektakl ten powstał z okazji 80. rocznicy wyzwolenia Białorusi od nazistowskich najeźdźców ze środków funduszu Prezydenta Republiki Białoruś przeznaczonego na wspieranie kultury i sztuki. Pokaz w Moskwie będzie również poświęcony 80. rocznicy Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej.
W białoruskich szkołach odbędzie się specjalna lekcja z okazji Dnia Jedności Narodów Białorusi i Rosji. Uczniowie będą mogli dowiedzieć się więcej zarówno o historii Państwa Związkowego, jak i o współpracy na obecnym etapie.
6 grudnia 2024 r. Rada Najwyższa Państwa Związkowego ustanowiła Nagrody Państwa Związkowego dla młodych naukowców. Są one przyznawane białoruskim i rosyjskim młodym naukowcom za wyniki badań naukowych w dziedzinie nauk przyrodniczych, technicznych i humanitarnych, w tym prowadzonych w zakresie rozwoju nowego sprzętu, doskonalenia technologii, a także w sferze wzmacniania zdolności obronnych państw - stron Traktatu o utworzeniu Państwa Związkowego, zapewnienia innowacyjnego rozwoju gospodarki i realizacji priorytetowych kierunków Strategii Rozwoju Naukowo-Technicznego Państwa Związkowego na okres do 2035 roku.
W dniu 13 marca 2025 r. wszedł w życie Traktat o gwarancjach bezpieczeństwa w ramach Państwa Związkowego. Po oficjalnych rozmowach w Moskwie prezydenci Białorusi i Rosji Aleksander Łukaszenka i Władimir Putin podpisali protokół o wymianie listów ratyfikacyjnych odpowiedniego traktatu. Traktat międzynarodowy zawiera wzajemne gwarancje podjęcia niezbędnych działań w przypadku naruszenia bezpieczeństwa Białorusi i Rosji, a także Państwa Związkowego jako całości.
Uroczystości z okazji Dnia Jedności Narodów Białorusi i Rosji odbędą się w Mińsku i Moskwie. W Mińsku 2 kwietnia w Sali Wielkiej Pałacu Republiki odbędzie się koncert galowy wykonawców i grup twórczych z Rosji i Białorusi, popularnych w obu krajach. W programie koncertu weźmie udział Państwowy Akademicki Rosyjski Chór Ludowy imienia M.E. Piatnickiego, Białoruski Państwowy Akademicki Honorowy Zespół Choreograficzny „Choroszki”, Kapela Symfoniczna Gubernatora Obwodu Penzeńskiego, Honorowy Zespół „Siabry”, Artysta Ludowy Białorusi Anatolij Jarmolenko i inni.
W Moskwie Nowa Scena Teatru Bolszoj Rosji pokaże spektakl „Patetyczny dziennik pamięci” Teatru Bolszoj Białorusi. Spektakl ten powstał z okazji 80. rocznicy wyzwolenia Białorusi od nazistowskich najeźdźców ze środków funduszu Prezydenta Republiki Białoruś przeznaczonego na wspieranie kultury i sztuki. Pokaz w Moskwie będzie również poświęcony 80. rocznicy Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej.
W białoruskich szkołach odbędzie się specjalna lekcja z okazji Dnia Jedności Narodów Białorusi i Rosji. Uczniowie będą mogli dowiedzieć się więcej zarówno o historii Państwa Związkowego, jak i o współpracy na obecnym etapie.
