ENERGIA ATOMOWA
1 stycznia, Mińsk /Kor. BELTA/. Dzisiaj mija 70 lat od rozpoczęcia nadawania programów telewizyjnych w Białorusi.
Białoruska telewizja rozpoczęła działalność 1 stycznia 1956 roku. Programy telewizyjne były nadawane z mińskiego studia telewizyjnego i początkowo były ograniczone do 2-3 godzin dziennie. Początkowo ramówka programowa składała się z koncertów i spektakli nakręconych na taśmie filmowej i przesłanych z Moskwy, a także filmów fabularnych i kronik filmowych z lokalnej dystrybucji. Występy ludowych poetów Białorusi P. Browki i P. Glebki położyły podwaliny pod powstanie własnych programów dokumentalnych.
Przygotowaniem i emisją programów kierował utworzony w czerwcu 1957 roku Komitet ds. Radiofonii i Telewizji przy Radzie Ministrów BSSR. W lipcu tego samego roku zorganizowano bezpośrednie transmisje z zawodów sportowych, uroczystych spotkań, a także przedstawień teatralnych.
Zasięg nadawania minskiego centrum telewizyjnego został rozszerzony dzięki budowie stacji retransmisyjnych w Baranowiczach, Grodnie, Mohylewie, Witebsku, Bobrujsku i innych miastach. W Homlu rozpoczął działalność drugi ośrodek telewizyjny. W ramówce pojawiły się nowe programy popularnonaukowe, programy filmowe, serwis informacyjny. W tym okresie zaczęto wydawać magazyn filmowy „Wiadomości dnia” zawierający informacje o charakterze społeczno-politycznym, a także własne wydania najświeższych wiadomości z 1-2 reportażami nakręconymi na taśmie filmowej.
W latach 60. obszar nadawania telewizyjnego obejmował ponad połowę terytorium Białorusi. Rozpoczęły działalność centra telewizyjne w Witebsku, Brześciu i Grodnie. Ponadto w Pińsku, Brześciu, Grodnie, Słonimiu, Uszaczach i Mohylewie zbudowano potężne stacje retransmisyjne. Dzięki łączu radioliniowemu łączącemu Mińsk i Moskwę, białoruskie programy zaczęto odbierać poza granicami kraju.
Wraz z wejściem w 1962 roku białoruskiej telewizji do Interwizji (międzynarodowej organizacji zajmującej się wymianą programów telewizyjnych) rozpoczęła się wymiana programów z innymi krajami. Programy „Białoruski balet”, „20 lat pokoju” i inne zapoznawały zagranicznych widzów z kulturą białoruską.
W telewizji centralnej z Mińska pokazywano programy „Gołuboj ogoniok” i „Sztafeta nowości”. Sławę białoruskiej telewizji przyniosły białoruskie spektakle telewizyjne „Ludzie na bagnach”, „Krach”, „Spisek cesarzowej” i inne, a także kolorowy film krótkometrażowy „Zimowy dąb”, który zdobył międzynarodowe nagrody na festiwalach telewizyjnych. 50% ramówki stanowiły programy społeczno-polityczne. Aktualne informacje były na bieżąco przekazywane w wiadomościach telewizyjnych. Regularnie emitowano cykle „Kontrola ludowa”, „Ulice i place opowiadają”, „Literacka Białoruś”.
W 1964 roku na bazie redakcji programów filmowych i nagrań filmowych w białoruskim telewizji powstała główna redakcja „Telefilm”, łącząca możliwości kina i specyfikę programów telewizyjnych. W krótkim czasie wyprodukowano około 40 filmów fabularnych i dokumentalnych.
W latach 70. białoruskie telewizja zajęła wiodącą pozycję w informowaniu społeczeństwa i organizowaniu jego kulturalnego wypoczynku. Telewizory posiadało 70 na 100 rodzin, a nadawanie telewizyjne obejmowało 95% terytorium republiki. Od 1972 roku programy były nadawane na trzech kanałach. Od 1974 roku zaczęto nadawać kolorowe programy własnej produkcji. W 1978 roku uruchomiono kompleks sprzętowo-studyjny Białoruskiego Centrum Radiowo-Telewizyjnego, który pozwolił zwiększyć objętość obrazu kolorowego i poprawić jego jakość. W tym okresie nadawano programy „Wysokość”, „Perspektywy”, „Spotkania biznesowe”. Historyczna przeszłość Białorusi znalazła artystyczno-publicystyczne odzwierciedlenie w cyklu programów „W konstelacji równych” oraz programie „Pamięć”. Równolegle w telewizyjnym kinie dokumentalnym aktywnie rozwijały się nowe gatunki publicystyki artystycznej – esej i szkic.
Lata 80. można nazwać okresem profesjonalnej dojrzałości białoruskiej telewizji. W styczniu 1981 roku na 6. kanale pojawił się samodzielny program białoruski. Jego pojawienie się pozwoliło na ukształtowanie struktury krajowego kanału telewizyjnego składającego się z trzech bloków nadawczych: informacyjno-publicystycznego, naukowo-poznawczego i artystycznego. Przegląd najważniejszych wydarzeń w kraju przedstawiały programy informacyjne „Panorama” i „Nasz komentarz”. Szeroki oddźwięk społeczny wywołały programy w formie konferencji prasowych z wykorzystaniem telefonicznych rozmów widzów. Na antenie pojawiały się programy kulturalno-edukacyjne „Rodzime słowo”, „Kamerton”, „W świetle rampy”, quizy i konkursy telewizyjno-radiowe.
Na początku lat 90. jednolity system państwowej telewizji białoruskiej obejmował 6 centrów telewizyjnych, 50 nadajników i ponad 2 tysiące radiolinii. Białoruska telewizja funkcjonowała jako ogniwo w systemie telewizji ZSRR. Powielała ona tematykę ogólnounijną, uzupełniając ją materiałami lokalnymi.
W sierpniu 1994 roku dekretem Prezydenta Republiki Białoruś na bazie Państwowego Komitetu ds. Telewizji i Radiofonii utworzono Narodową Państwową Teleradiokompanię Republiki Białoruś (Belteleradiokompania), która zaczęła kierować procesem od tworzenia programów telewizyjnych do ich emisji. Opracowano strukturę i koncepcję reformy telewizji krajowej. W celu poprawy informowania społeczeństwa utworzono Agencję Wiadomości Telewizyjnych (ATN). W eterze zachowano tradycyjne sposoby nadawania programów, ale jednocześnie zaczęto stosować nowe technologie informacyjne i modele nadawania. Praktykowano bezpośrednie połączenia, publiczne dyskusje, debaty telewizyjne. Pojawiły się nowe formaty – talk-show, widowiska, gry. Na zupełnie nowy poziom twórczy wkroczyły treści muzyczno-rozrywkowe.
Obecnie największym producentem telewizyjnym w kraju jest Belteleradiokompania. Są to kanały telewizyjne „Pierwszy informacyjny”, „Białoruś 1”, „Białoruś 2”, „Białoruś 3”, „Białoruś 4”, „Białoruś 5”, „Białoruś 24”, „NTV-Białoruś”.
