ENERGIA ATOMOWA
Postęp naukowo-techniczny i nadejście czwartej rewolucji przemysłowej nieuchronnie spowodowały wielokrotne wzmocnienie roli nauki akademickiej, uniwersyteckiej i branżowej oraz wkładu społeczności naukowej w społeczno-gospodarczy rozwój społeczeństwa. Białoruś nie jest tu wyjątkiem. Obecnie, aby być konkurencyjnym na arenie międzynarodowej, konieczne jest opracowywanie poważnych innowacyjnych projektów i praktyczne wdrażanie ich w realnym sektorze gospodarki. Kwestie te były przedmiotem spotkania głowy państwa z społecznością naukową, kierownictwem największych przedsiębiorstw przemysłowych kraju oraz rektorami wiodących uczelni, które odbyło się 21 listopada. Swoimi przemyśleniami na temat wpływu tego spotkania, które pozwoliło zsynchronizować działania na rzecz dalszego rozwoju nauki i działalności Narodowej Akademii Nauk Białorusi, podzielił się z korespondentem BELTA przewodniczący Stałej Komisji ds. Edukacji, Nauki, Kultury i Rozwoju Społecznego Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białoruś Siergiej Siwiec.
Według niego obecny udział Akademii Nauk w doskonaleniu potencjału przemysłowego kraju i realnego sektora gospodarki jest niewystarczający. Tak więc spośród 98 innowacyjnych projektów, które są obecnie realizowane, tylko dziewięć dotyczy Narodowej Akademii Nauk, i tylko sześć z nich faktycznie zakończyło się osiągnięciem konkretnego rezultatu. Jest to wyjątkowo niski wskaźnik udziału instytucji akademickich w modernizacji i przebudowie naukowej realnego sektora gospodarki.
„Oczywiście taka sytuacja nie może być satysfakcjonująca. Głowa państwa zwrócił uwagę na bolączki związane z tym, że badania naukowe zazwyczaj nie kończą się opracowaniem prototypu, ani – co najważniejsze – wdrożeniem prototypów eksperymentalnych do produkcji seryjnej” – zwrócił uwagę członek Rady Republiki.
Siergiej Siwiec zwrócił uwagę na bardzo słabą współpracę instytucji akademickich z sektorem przemysłowym gospodarki. Przyczyną tego stanu rzeczy jest szereg obiektywnych przyczyn i uwarunkowań związanych zarówno ze strukturą organizacyjną Akademii Nauk, jak i odmłodzeniem kadry, sukcesją pokoleń w nauce, niewystarczającym przygotowaniem badań dyplomowych oraz terminowym obroną prac doktorskich i magisterskich. Ten dość poważny zespół problemów wymaga systemowego rozwiązania. Podczas spotkania przedstawiono punkty widzenia kierownictwa Narodowej Akademii Nauk, Państwowego Komitetu ds. Nauki i Technologii, Najwyższej Komisji Atestacyjnej, wysłuchano opinii kierowników przedsiębiorstw, rektorów uczelni wyższych. Zidentyfikowano bolączki.
„Głowa państwa ogólnie poparł propozycje przedstawione przez kierownictwo Narodowej Akademii Nauk i polecił rządowi bardziej szczegółowe ich opracowanie. Ponownie podkreślił, że państwo jest zawsze gotowe wesprzeć naukowców w realizacji nowych pomysłów, innowacji, propozycji, inicjatyw, w promowaniu projektów naukowych, ale tylko wtedy, gdy są one skuteczne” – zaznaczył członek Rady Republiki.
Państwo jest więc gotowe finansować każdy innowacyjny, przełomowy kierunek lub projekt, ale pod warunkiem gwarantowanego uzyskania rezultatów. Rozmowy o realizacji ambitnych pomysłów naukowych bez praktycznych rezultatów, bez praktycznego efektu, bez korzyści dla gospodarki kraju i dla białoruskiego społeczeństwa są dziś nie do przyjęcia. „Badania dla samych badań nie są algorytmem, który dziś będzie odpowiadał krajowi” – jest przekonany Siergiej Siwiec.
W związku z tym głowa państwa określił, w jaki sposób należy zreformować sferę naukową, i wskazał na konieczność omówienia tych kwestii w najbliższym czasie na kongresie naukowców. Zakłada się, że w szerszym formacie wysłuchane zostaną opinie przedstawicieli różnych instytucji akademickich, branżowych, uczelni wyższych, instytutów badawczych i opracowana zostanie jednolita strategia postępu naukowo-technicznego, która będzie główną linią działania przynajmniej w perspektywie średnioterminowej, a być może nawet długoterminowej.
Przewodniczący Stałej Komisji zwrócił również uwagę na znaczny potencjał naukowy zgromadzony przez Narodową Akademię Nauk Białorusi. „W swoim czasie nasza Akademia Nauk pod względem osiągnięć badawczych i kadrowych zajmowała trzecie miejsce w Związku Radzieckim, bezpośrednio po Akademii Nauk Związku Radzieckiego i Akademii Nauk Ukrainy” – zauważył. „Dzięki staraniom głowy państwa nawet w trudnych latach 90. potencjał ten nie został zmarnowany. Wręcz przeciwnie, państwo wsparło Akademię Nauk, zachowało bazę naukową, potencjał naukowy i obecnie ma prawo wymagać od naszych naukowców odpowiednich wyników i tworzenia nowych, przełomowych kierunków w tych dziedzinach, w których mamy poważną szkołę naukową. Są to optyka, fizyka jądrowa, mikroelektronika, materiałoznawstwo, medycyna, farmacja i inne dziedziny.
Wszystkie te problematyczne kwestie, a także sposoby ich rozwiązania zaproponowane podczas spotkania z głową państwa, będą przedmiotem dyskusji w szerszym gronie podczas kongresu naukowców – podsumował członek Rady Republiki.
BELTA
