ENERGIA ATOMOWA
25 grudnia, Mińsk /Kor. BELTA/. Ogłoszono zwycięzców konkursu na 10 najlepszych osiągnięć naukowców Narodowej Akademii Nauk Białorusi w dziedzinie badań podstawowych i stosowanych za rok 2025. Informację tę przekazała BELTA służba prasowa NAN.
Opracowano teorię rozprzestrzeniania się impulsów elektromagnetycznych przez warstwę plazmy o skończonej grubości w warunkach tunelowania, która pozwoliła przewidzieć istnienie asymptotycznego czasu tunelowania w granicach niskiej przezroczystości, niezależnego od grubości warstwy i częstotliwości promieniowania, co jest ważne dla tworzenia i pokonywania plazmowych ekranów ochronnych (Instytut Fizyki im. B.I. Stepanowa NAN).
Ponadto opracowano nową metodę federacyjnego uczenia się i technologię tworzenia generatywnych modeli sztucznej inteligencji, które pozwoliły zwiększyć skuteczność bezpiecznego uczenia się sieci neuronowych w warunkach zakazu wymiany poufnych danych medycznych (na przykładzie obrazów rentgenowskich, tomografii komputerowej i obrazów histologicznych). Autorami opracowania są pracownicy Zjednoczonego Instytutu Problemów Informatyki NAN.
Opracowano również technologię formowania dyfuzyjnie związanych kompozytowych dwuwarstwowych materiałów z węglika wolframu i stopowej stali kompaktowej do długich, wysoce odpornych na zużycie wyrobów narzędziowych i konstrukcyjnych (Instytut Metalurgii Proszkowej im. akademika O.W. Romana NAN).
Wśród najlepszych wyników znalazły się: opracowanie i wdrożenie generycznego leku zastępującego importowany „Gabapentin-NAN” („Akademfarm”), opracowanie i wdrożenie wysoce skutecznej technologii DNA do wczesnej diagnostyki padaczki lekoopornej u dzieci (Instytut Genetyki i Cytologii NAN), opracowanie nowego kompleksowego podejścia do przezwyciężenia oporności na antybiotyki patogenów Gram-ujemnych poprzez identyfikację mechanizmów jej powstawania, stworzenie narzędzi i skutecznych kombinacji antybiotyków w celu optymalizacji terapii przeciwbakteryjnej (Instytut Fizjologii NAN).
W pierwszej dziesiątce znalazły się również opracowanie nowych skutecznych metod tworzenia wielowarstwowych membran kompozytowych do nanofiltracji szkodliwych barwników i antybiotyków z wody oraz ekstrakcji soli litu z naturalnych solanek (Instytut Chemii Fizycznej i Organicznej Narodowej Akademii Nauk Białorusi), opracowanie wysoce skutecznej biotechnologii otrzymywania przeciwnowotworowego nukleozydu 6-ti-2′-deoksyguanozyny i jego fosfolipidowych pochodnych o właściwościach proleczniczych (Instytut Mikrobiologii NAN).
Ponadto na liście najlepszych znalazło się opracowanie i wprowadzenie do obiegu naukowego metodologii archeografii terenowej i gabinetowej unikalnych rękopisów i dawnych druków książkowych Białorusi z XV – początku XX wieku (Centralna Biblioteka Naukowa im. Jakuba Kolasa NAN), opracowanie urządzenia do zdalnego określania wymiarów ciała i masy żywej bydła w trybie automatycznym (NPC NAN Białorusi ds. mechanizacji rolnictwa).
