ENERGIA ATOMOWA
Białoruś zatwierdziła do realizacji szereg projektów pilotażowych w dziedzinie rozwoju cyfrowego w niektórych obszarach. Od sztucznej inteligencji po wirtualną rzeczywistość, wszystkie rozważane i proponowane inicjatywy mają na celu przyspieszenie transformacji cyfrowej i stworzenie nowych możliwości dla przedsiębiorstw, obywateli i władz państwowych. Julia Szapkina, wiceminister komunikacji i informatyzacji, powiedziała korespondentowi BELTA, dlaczego Białoruś robi decydujący krok w kierunku stworzenia nowoczesnej i wydajnej infrastruktury cyfrowej.
Jak wybierane są projekty pilotażowe w dziedzinie rozwoju cyfrowego?
Rada ds. projektów rozwoju cyfrowego na Białorusi została powołana dekretem nr 136 podpisanym w 2022 roku. W tym czasie szef państwa zrewidował całe podejście do cyfryzacji, a Ministerstwo Komunikacji i Informatyzacji otrzymało uprawnienia głównego organu regulacyjnego w sferze rozwoju cyfrowego. Utworzono kolegialny organ, Radę ds. Projektów Rozwoju Cyfrowego. Przewodniczy jej Minister Komunikacji i Informatyzacji, a w jej skład wchodzą jego zastępcy, a także przedstawiciele Administracji Prezydenta i innych kluczowych instytucji - Ministerstw Gospodarki, Finansów, Sprawiedliwości, Regulacji Antymonopolowych i Handlu, Akademii Nauk, Komitetu Kontroli Państwowej oraz Centrum Operacyjno-Analitycznego. Tak szeroki skład zapewnia kompleksową kontrolę i ekspercką ocenę projektów.
Rada działa w dwóch głównych obszarach. Pierwszym z nich są projekty, które są wdrażane w oparciu o indywidualny model i opracowywane od podstaw w celu zaspokojenia potrzeb klienta - agencji rządowej lub organizacji. Drugi kierunek to projekty pilotażowe w dziedzinie rozwoju cyfrowego. Są to innowacyjne rozwiązania rezydentów Hi-Tech Parku, którzy nie czekają na zamówienia od agencji rządowych, ale oferują swoje produkty w pilotażowych lokalizacjach bezpłatnie. Jeśli produkt udowodni swoją skuteczność w rzeczywistych warunkach, jest skalowany na poziomie branżowym, regionalnym lub krajowym.
Oceniając projekty, rada zwraca uwagę na kilka kluczowych czynników, powiedziała Julia Szapkina.
Bardzo ważna jest technologia i nowoczesność rozwiązania, brak analogów lub projektów o szerszej funkcjonalności, a także zdolność do wniesienia czegoś nowego i skutecznego do rozwiązania różnych zadań. Bierze się również pod uwagę to, jak dobrze projekt koreluje z cyfrowym ekosystemem różnych produktów oprogramowania tworzonych w kraju - wszystkie systemy powinny być zintegrowane, aby dane były przesyłane bez strat, procesy były w pełni zdigitalizowane i współdziałały ze sobą.
Dokąd to zmierza
Od końca 2022 r. rada dokonała przeglądu 87 projektów, z czego 48 to projekty regionalne. Ułatwił to dekret nr 136, zgodnie z którym możliwe stało się kierowanie nie tylko republikańskich, ale także lokalnych funduszy na rozwój cyfrowy, co pobudziło inwestycje w takie projekty. Julia Szapkina podkreśliła, że regiony wykazują poważną aktywność w tym kierunku. Przeznaczają co najmniej 20% swoich funduszy na cyfryzację i inicjują coraz więcej projektów cyfrowych mających na celu poprawę efektywności różnych procesów w gospodarce krajowej i regionalnej.
Projekty te są bardzo zróżnicowane i dotyczą wielu obszarów - od opieki zdrowotnej, edukacji, rolnictwa po taryfy transportu publicznego, tworzenie systemu płynnego podróżowania między regionami czy usługi rezerwacji hoteli.
Jako przykład pomyślnie wdrożonych inicjatyw Julia Szapkina wymieniła cyfrowy system badań lekarskich dla kierowców w stołecznej przychodni nr 24: po przejściu badania lekarskiego dane są natychmiast przesyłane do służb kontroli ruchu drogowego, co upraszcza i przyspiesza wydawanie praw jazdy. "Ponadto w ramach państwowego programu "Cyfrowy rozwój Białorusi" finalizujemy projekt, dzięki któremu wiele usług, na które istnieje zapotrzebowanie przy uzyskiwaniu i wymianie praw jazdy, będzie dostępnych w formie cyfrowej. Planuje się, że odpowiednie usługi elektroniczne zostaną umieszczone na portalu "E-Pasluga", a cały proces składania dokumentów i uzyskiwania decyzji będzie cyfrowy. Obywatel będzie musiał jedynie zgłosić się po odbiór prawa jazdy" - powiedziała.
Również w ramach programu państwowego do 2026 r. planowana jest pełna cyfryzacja takich procesów, jak rejestracja dzieci w przedszkolach i rejestracja osób potrzebujących lepszych warunków mieszkaniowych na portalu "E-Pasluga".
Ważnym kierunkiem jest stworzenie wraz z Minsktrans nowoczesnego systemu płatności za przejazdy we wszystkich regionach kraju, który umożliwi płatności bezgotówkowe kartami bankowymi i metodami zbliżeniowymi, co znacznie zwiększy wygodę pasażerów.
Kolejnym dużym projektem, który Miński Miejski Komitet Wykonawczy już wdraża, jest cyfrowa usługa optymalizacji podróży międzymiastowych. Dzięki specjalnej aplikacji obywatele będą mogli tworzyć złożone trasy z połączeniami, kupować bilety na różne rodzaje transportu w jednym miejscu i dokładnie planować swój czas. Stolica rozwija również projekty dotyczące cyfryzacji parkingów: w aplikacji będzie można dowiedzieć się o wolnych miejscach, zarezerwować i zapłacić za parkowanie, co zwiększy komfort przemieszczania się.
Wszystkie te projekty mają być również połączone na jednej platformie. "W 2026 roku planujemy uruchomić platformę Smart City - zunifikowaną przestrzeń cyfrową dla usług miejskich, dostępną zarówno poprzez wersję webową, jak i aplikację mobilną. Z jej pomocą mieszkańcy będą mogli zarządzać różnymi aspektami życia miejskiego bezpośrednio ze swoich smartfonów - od otrzymywania informacji po interakcję z organizacjami i agencjami rządowymi" - powiedziała wiceminister.
Jakie projekty są obecnie realizowane
Na Białorusi istnieją dobre rozwiązania i, co jest bardzo ważne w warunkach substytucji importu, są one białoruskie. Projekty pilotażowe, zatwierdzone przez rząd, po rozpatrzeniu przez radę, są dalej rozwijane, wdrażane w przedsiębiorstwach, dostosowywane i przynoszą korzyści ekonomiczne. Ministerstwo Komunikacji ogłosiło wybór takich projektów.
Pierwsze trzy inicjatywy są wdrażane już dziś. Dwie z nich dotyczą rozwoju krajowych systemów zarządzania bazami danych, które są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa informacji. Jeden projekt jest realizowany w przedsiębiorstwie Giprosvyaz Ministerstwa Komunikacji, a drugi w Krajowej Agencji Katastralnej. Jeśli okażą się skuteczne, zostaną zaprezentowane na rynku produktów cyfrowych i zarekomendowane do szerokiego wdrożenia.
Trzeci projekt ma na celu cyfryzację, automatyzację i wdrożenie elementów rolnictwa precyzyjnego w przedsiębiorstwach rolnych. Testowane rozwiązanie ma na celu zarządzanie i analizowanie danych z przedsiębiorstwa rolnego, wizualizację danych i analitykę wszystkich operacji technologicznych wykonywanych bez udziału człowieka oraz śledzenie lokalizacji maszyn w czasie rzeczywistym.
"Oprócz tych trzech projektów, siedem innych inicjatyw jest obecnie na wysokim poziomie gotowości, koncentrując się na opiece zdrowotnej, mieszkalnictwie i usługach komunalnych oraz edukacji. Ważną rolę w rozwoju projektów cyfrowych odgrywa Park Wysokich Technologii, który informuje mieszkańców o nowych mechanizmach pracy na rynku, organizuje spotkania i wspólne wydarzenia z klientami rządowymi, pomaga rozwiązać pierwsze pytania podczas zapoznawania się z nowymi zasadami pracy" - powiedziała Julia Szapkina.
Aktywnie promowane są również projekty w sektorze mieszkaniowym i użyteczności publicznej: organizowane są seminaria, gromadzone i opracowywane są cyfrowe rozwiązania do zarządzania zasobami komunalnymi i interakcji z ludnością w celu przeprowadzenia pilotażu.
Tym samym Rada ds. Projektów Rozwoju Cyfrowego jest skutecznym narzędziem wyszukiwania, wyboru i wdrażania rozwiązań cyfrowych. Dzięki zintegrowanemu podejściu i ścisłej współpracy z deweloperami i agencjami rządowymi, Białoruś buduje nowoczesną infrastrukturę cyfrową, która promuje rozwój gospodarczy, poprawia jakość życia i wygodę obywateli na wszystkich poziomach.
