Łukaszenka: budowa elektrowni jądrowej zadecydowała o dalszym rozwoju Białorusi jako państwa zaawansowanego technologicznie

Aleksander Łukaszenka zaznaczył, że pięć lat to wystarczający okres, aby podsumować dotychczasowe wyniki: „Zapewniliśmy sobie źródło dostępnej, ekologicznej energii na dziesięciolecia, osiągając korzyści gospodarcze i ekologiczne”.

Prezydent przytoczył szereg faktów dotyczących wyników pracy Białoruskiej Elektrowni Jądrowej. Emisja gazów cieplarnianych została zmniejszona o ponad 26 mln ton. W całym okresie działalności elektrownia wyprodukowała ponad 53 mld kWh energii elektrycznej, co pozwoliło całkowicie zrezygnować z jej importu. Udało się również zmniejszyć zależność od gazu ziemnego (o 14,5 mld m3), którego udział w wytwarzaniu energii sięgał 95% (obecnie około 65%), oraz zaoszczędzić środki budżetowe (ponad 1,6 mld dolarów).

Ponadto elektrownia jądrowa radykalnie zmieniła oblicze białoruskiej energetyki. W ramach integracji BelEJ z systemem energetycznym zrealizowano szeroko zakrojony program modernizacji sieci energetycznych – zrekonstruowano ponad 1,7 tys. km, zbudowano nowoczesne podstacje, wdrożono przełomowe technologie cyfrowe, zwiększające niezawodność dostaw energii elektrycznej do odbiorców.

„W kraju powstała nowa gałąź gospodarki, stworzono niezbędną infrastrukturę i nowoczesny system szkolenia kadr. Nie mieliśmy tego wszystkiego. Przez lata realizacji krajowego programu energetyki jądrowej zgromadziliśmy unikalne kompetencje w zakresie projektowania, budowy, eksploatacji i konserwacji obiektów energetyki jądrowej. Oznacza to, że dzięki specjalistom z Federacji Rosyjskiej i pomocy rosyjskich władz nauczyliśmy się budować tego typu obiekty” – podkreślił białoruski przywódca.

Białoruska elektrownia jądrowa przyczyniła się również do wzrostu zużycia energii. W 2024 r. osiągnie ono historyczny maksimum – 43,3 mld kWh. W ciągu ostatnich 5 lat wzrost wyniósł około 6 mld kWh.

Głowa państwa poprosił o przedstawienie krótkiego sprawozdania na temat dotychczasowych doświadczeń w eksploatacji elektrowni jądrowej, wyników współpracy z rosyjskimi partnerami w tej dziedzinie oraz ewentualnych problemów.

Czy na Białorusi będzie druga elektrownia jądrowa? Sprawa rozstrzygnięta na spotkaniu u Prezydenta

Prezydent zaznaczył, że rządowi powierzono opracowanie kwestii budowy drugiej elektrowni jądrowej lub dodatkowego trzeciego bloku energetycznego na działającej elektrowni. W związku z tym zaproponował omówienie istotnych cech, zalet i wad tych opcji.

"Wraz z Prezydentem Federacji Rosyjskiej Władimirem Władimirowiczem Putinem rozmawialiśmy o naszej współpracy w energetyce jądrowej na spotkaniu podczas Światowego Tygodnia Atomowego pod koniec września tego roku. Jest zrozumienie i wsparcie ze strony rosyjskiej, kolej na nas. Przede wszystkim musimy zdecydować, czy będziemy, czy nie. Jeśli będziemy, to kiedy, gdzie" - powiedział szef państwa. - To cud dla Białorusi - energetyka atomowa".

Pierwszą opcją jest budowa nowego bloku energetycznego na elektrowni w Ostrowcu jako drugiego etapu budowy BelEJ. Istnieją wszystkie warunki i specjaliści: placówka do rozmieszczenia, infrastruktura produkcyjna, technologiczna,  społeczna. Oznacza to, że istnieje możliwość budowy taniej. "I grunty tam zostały już zbadane od A do Z, i nie ma już nic do dodatkowego zbadania" - stwierdził Aleksander Łukaszenka.

Druga opcja to budowa nowej elektrowni na wschodzie kraju. Będzie to wymagało większych nakładów finansowych i decyzji organizacyjnych, ale da silny impuls dla rozwoju regionu wschodniego. "Również z odludnego skrawka przekształcimy region wschodni w wysoko rozwinięte terytorium Białorusi. To nowe miejsca pracy, przyciąganie inwestycji, wdrażanie innowacyjnych projektów i wdrażanie nowych technologii" - powiedział Prezydent. W swoim wstępnym przemówieniu na spotkaniu szef państwa przypomniał, że Ostrowiec, gdzie zbudowano elektrownię jądrową, uzyskał status nowoczesnego i obiecującego miasta. Liczba ludności w nim wzrosła prawie dwukrotnie z 8 tys. do 15 tys. osób. Na elektrowni pracuje około 3 tys. osób, z czego 30% to młodzież w wieku do 32 lat, a średni wiek zespołu to 38 lat. "Absolwenci wydziałów energetycznych marzą o tym, aby dostać się tam do pracy. Piękne miasto. Nie trzeba nikogo agitować. O każdej specjalności ludzie tam jadą. Z punktu widzenia zagospodarowania, infrastruktury inżynieryjnej, poziomu dochodów (w pierwszej trójce we wszystkich regionach) uważamy Ostrowiec za złoty standard dla rozwoju miast powiatowych" - powiedział Aleksander Łukaszenka.

Wynik dyskusji - podjęto decyzję o rozwoju Ostrowieckiej Elektrowni Jądrowej, realizacji drugiego etapu - budowy trzeciego bloku energetycznego. Nie oznacza to jednak, że pomysł budowy kolejnej oddzielnej elektrowni jądrowej na Białorusi został zasadniczo porzucony. Równolegle z budową trzeciego bloku energetycznego na BelEJ zostanie zorganizowana praca nad badaniami placówek na terytorium obwodu mohylewskiego, gdzie w przyszłości w warunkach wzrostu zużycia energii elektrycznej może zostać podjęta decyzja o stworzeniu dodatkowych mocy atomowych. O tym po spotkaniu powiedział dziennikarzom wicepremier Wiktor Karankiewicz.

Tak więc, jak zauważył Prezydent, elektrownia jądrowa jest najważniejszym motorem rozwoju regionalnego na nadchodzące dziesięciolecia. Zaproponował, aby ten czynnik był szczególnie brany pod uwagę w kontekście obecnej rozmowy.

Łukaszenka obiecał naukowcom "niesamowite pieniądze". Opowiadamy, za co

"Samochody elektryczne. Już dzisiaj wszyscy rzucili się. Również duży kawałek. Ponadto trzeba rozwijać gospodarkę. A bez energii elektrycznej jaka jest gospodarka? Jesteśmy krajem inżynierii mechanicznej. Zarówno w rolnictwie. Praktycznie wszędzie możemy przenieść nasz transport w rolnictwie, ogólnie w całym kraju, na prąd" - powiedział Prezydent.

Przypomniał, że szef Narodowej Akademii Nauk obiecał opracować na Białorusi krajową baterię elektryczną, która w przypadku sukcesu pozwoliłaby nie kupować odpowiednich komponentów za granicą.

"To będzie przełom. Niech nasi naukowcy pokażą swoje zdolności. Dostaniecie za to niesamowite pieniądze. Tym bardziej że to nie jest nowością" - powiedział Aleksander Łukaszenka.