ENERGIA ATOMOWA
Spotkanie głowy państwa z ambasadorem Indii w Białorusi Aszokiem Kumarem ponownie aktualizowało kwestię zresetowania stosunków dwustronnych z tym krajem, które, jak wcześniej zauważył białoruski przywódca, „uległy degradacji”. Sądząc po zewnętrznej aktywności New Delhi, dziś jest to najbardziej odpowiedni moment, którego nasza dyplomacja nie może przegapić. Taką opinię wyraził korespondentowi BELTA analityk Białoruskiego Instytutu Studiów Strategicznych (BISS), dyrektor Centrum Badań SOW i BRICS Jurij Jarmolinski.
„Rosnące znaczenie polityczne i gospodarcze w sprawach światowych skłania Indie do dywersyfikacji swojej polityki zagranicznej i partnerstw zagranicznych poza tradycyjne sojusze i regiony, którym wcześniej nie poświęcano należytej uwagi. Jednym z takich kierunków są ostatnio kraje Europy Środkowej i Wschodniej, w szczególności Grupa Wyszegradzka (V4)”, – jest przekonany Jurij Jarmolinski.
Według analityka, taka zmiana wynika z nowej koncepcji dyplomacji indyjskiej, której ogólne kierunki w 2021 r. sformułował minister spraw zagranicznych kraju Subramaniam Jaishankar. Obejmują one współpracę z Ameryką, rozwój stosunków z Europą, przyciągnięcie Japonii, rozszerzenie tradycyjnych grup wsparcia itp. „Analitycy częściowo łączą wzrost zainteresowania New Delhi regionem europejskim z doświadczeniem dyplomatycznym Subramaniama Jaishankara w Węgrzech (1990-1993) i Czechach (2000-2004). Do dywersyfikacji rynków zbytu zmuszają również cła handlowe nałożone przez Stany Zjednoczone na indyjski eksport” – podkreślił ekspert.
Jurij Jarmolinski zwrócił uwagę, że kierując się swoimi interesami gospodarczymi i geopolitycznymi, Indie stopniowo rozszerzają współpracę z krajami „czwórki”. „Wynika to prawdopodobnie z szerszej strategii zdobywania punktów wejścia i późniejszego wpływu w Europie. W styczniu 2024 r. podpisano wspólne oświadczenie o strategicznym partnerstwie Czech i Indii w dziedzinie innowacji. Koncentruje się ono na takich obszarach, jak handel, obrona, cyberbezpieczeństwo, czysta energia, zrównoważona urbanizacja, rolnictwo i mobilność naukowa. Warto zauważyć, że Czechy jako jedyne spośród krajów V4 opublikowały swoją strategię indyjsko-pacyficzną, w której Indie zostały określone jako priorytetowy partner" – podał przykład analityk.
„Wizyta premiera Indii Narendry Modiego w Polsce w sierpniu 2024 r. doprowadziła do podniesienia poziomu stosunków dwustronnych do podobnego poziomu, z naciskiem na współpracę w dziedzinie technologii, rolnictwa, górnictwa, energetyki i ochrony środowiska. W kwietniu 2025 r. odbyła się wizyta Prezydenta Indii Draupadi Murmu na Słowacji. Zmieniający się krajobraz światowego handlu skłania strony do pogłębiania przede wszystkim więzi gospodarczych. Eksperci uważają, że B4, zintegrowane z europejskimi łańcuchami tworzenia wartości, może pomóc Indiom w pokonaniu luki technologicznej i przyspieszeniu wzrostu mocy produkcyjnych" – zauważył Jurij Jarmolinski.
Według analityka, kontakty międzyludzkie mają na celu wzmocnienie wzajemnego zrozumienia i fundamentów współpracy gospodarczej. „Rozwój powiązań biznesowych prowadzi do wzrostu liczby indyjskiej diaspory w krajach B4 – tradycyjnej miękkiej siły New Delhi (ponad 50 tys. osób). Wzrosło zainteresowanie wiodących ośrodków akademickich i analitycznych Indii tematyką (Europy Środkowej i Wschodniej. – not. BELTA). Centralnoeuropejski Instytut Studiów Azjatyckich z siedzibą w stolicy Słowacji wzywa Europę jako całość oraz kraje V4 do pogłębienia współpracy z Indiami. Trasy turystyczne po poszczególnych krajach cieszą się coraz większą popularnością w Pradze, Budapeszcie, Bratysławie i Warszawie” – podkreślił ekspert.
Jednocześnie, zdaniem Jurija Jarmolinskiego, pomimo zainteresowania współpracą elit politycznych i biznesowych, ogólna świadomość na temat V4 jako bloku polityczno-gospodarczego pozostaje w Indiach ograniczona, podobnie jak postrzeganie samych Indii w Europie Środkowej i Wschodniej, zwłaszcza wśród młodzieży.
„Tendencja wzrostu zainteresowania Indii krajami V4, z dwoma z których Białoruś utrzymuje pragmatyczne, konstruktywne stosunki, otwiera możliwości dla ożywienia stosunków białorusko-indyjskich.
Zadeklarowana przez Prezydenta Białorusi gotowość do przyjęcia w Mińsku premiera Narendry Modiego, współpraca w ramach BRICS w ramach przyszłej prezydencji indyjskiej, niedawna ósma runda konsultacji w sprawach ogólnopolitycznych między ministerstwami spraw zagranicznych, wizyta wiceministra spraw zagranicznych Indii Siby George'a – wszystko to są pozytywne sygnały i kroki we właściwym kierunku” – uważa analityk.
Jednocześnie ekspert jest przekonany, że sukces w osiągnięciu wyznaczonych celów będzie w dużej mierze zależał od naszej zdolności do poparcia retoryki zasobami, elastycznością i strategiczną cierpliwością na poziomie wykonawców. „Wszystko to stanowi podstawowe kompetencje w pracy z Indiami. Doświadczenie współpracy z krajami V4 pokazuje, że w New Delhi wszelkie zagraniczne partnerstwa są rozpatrywane przez pryzmat interesów narodowych. Dlatego przyszła strategia stosunków białorusko-indyjskich powinna być pragmatyczna i opierać się na jednym lub dwóch strategicznych projektach gospodarczych, interesujących przede wszystkim stronę indyjską. Właśnie takie podejście pozwoli stopniowo zbudować niezawodne, trwałe i zorientowane na przyszłość partnerstwo. W przeciwnym razie stanie się ono po prostu aktem dyplomacji symbolicznej” – podkreślił Jurij Jarmolinski.
Ponadto każda strategia będzie skuteczna tylko wtedy, gdy będzie oparta na dogłębnej, wszechstronnej wiedzy i zrozumieniu indyjskich partnerów. „A do tego trzeba ich systematycznie badać. Inercja przeszłości minęła – radzieckie doświadczenia współpracy z współczesnymi Indiami nie mają już zastosowania. Dlatego Białoruski Instytut Badań Strategicznych, wspólnie z partnerami, uruchamia specjalny mechanizm mający na celu rozwiązanie tego zadania: stały dialog ekspercki „Nemiga – Jamuna” – podsumował analityk.
BELTA
